Chleb pszenny na zakwasie - dokładny przepis krok po kroku

 

Chleb pszenny na zakwasie żytnim – dokładny przepis krok po kroku

Chleb pszenny na zakwasie żytnim – dokładny przepis krok po kroku

Domowy chleb pszenny na zakwasie żytnim to świetny przepis dla osób, które mają już zakwas żytni i chcą upiec jasny, delikatniejszy chleb z chrupiącą skórką. Ten bochenek wychodzi domowy, lekko rustykalny, z miękkim środkiem i pięknie wypieczoną skórką.

W tej wersji zaczyn przygotowuję z 50 g zakwasu żytniego, 100 g mąki żytniej i 100 g wody, a do ciasta właściwego dodaję też 2 łyżki płatków owsianych. Można dodać odrobinę oleju, oliwy albo śmietany 18%, dzięki czemu miękisz jest delikatniejszy.

Ten przepis jest rozpisany bardzo dokładnie, tak aby poradziła sobie z nim także osoba, która piecze chleb na zakwasie pierwszy raz.

---

Chleb pszenny na zakwasie żytnim

Czas przygotowania aktywnego: około 40–50 minut
Czas pracy zaczynu: około 4–8 godzin
Czas wyrastania ciasta: około 4–6 godzin + opcjonalnie noc w lodówce
Czas pieczenia: około 45 minut
Liczba porcji: 1 duży bochenek
Trudność: ★★★☆☆ / średnio proste

---

Składniki

Zaczyn

50 g zakwasu żytniego
100 g mąki żytniej typ 720 albo żytniej razowej typ 2000
100 g letniej wody

Z tej ilości wyjdzie około 250 g zaczynu. 

Poniżej znajdziesz również dokładną instrukcję, co zrobić z pozostałym zakwasem po przygotowaniu zaczynu do chleba. Dzięki temu nic się nie zmarnuje, a zakwas będzie nadal aktywny i gotowy do kolejnego pieczenia. 

Ciasto właściwe

500 g mąki pszennej chlebowej typ 750
250 g aktywnego zaczynu żytniego
350 g letniej wody
2 łyżki płatków owsianych
10 g soli
1 łyżeczka miodu albo cukru — opcjonalnie
1 łyżka oleju albo oliwy — opcjonalnie
1 łyżka śmietany 18% — opcjonalnie, zamiast oleju albo oliwy

Opcjonalnie: 1/2 łyżeczki suchych drożdży, jeżeli zakwas jest jeszcze bardzo młody i słaby 

---

Krok 1: przygotowanie zaczynu

Jeśli zakwas był w lodówce, wyjmij go wcześniej i zostaw na blacie na około 1 godzinę, żeby lekko się ogrzał.

Do czystego słoika przełóż:

50 g zakwasu żytniego
100 g mąki żytniej
100 g letniej wody

Wymieszaj dokładnie, aż powstanie gęsta masa. Przykryj słoik luźno zakrętką albo gazą i odstaw w ciepłe miejsce na około 4–8 godzin.

Zaczyn jest gotowy wtedy, gdy wyraźnie urośnie, ma dużo bąbelków, jest napowietrzony i pachnie przyjemnie — lekko kwaśno, jogurtowo, piwnie albo owocowo.

Nie używaj zaczynu, który nie ruszył po dokarmieniu. Jeśli po kilku godzinach nie ma bąbelków i prawie nie zwiększył objętości, lepiej dać mu więcej czasu albo dokarmić jeszcze raz.

---

Krok 2: mieszanie ciasta

Do dużej miski wsyp:

500 g mąki pszennej chlebowej

Dodaj 250 g aktywnego zaczynu i wlej 350 g letniej wody. Jeśli używasz miodu albo cukru, dodaj go teraz. Jeżeli używasz drożdży to także dodaj je na tym etapie.

Wymieszaj wszystko łyżką albo dłonią tylko do połączenia składników. Ciasto będzie klejące i dość luźne. Tak ma być. Nie dosypuj od razu dużej ilości mąki, bo chleb może wyjść zbyt ciężki.

Przykryj miskę i odstaw na 30 minut. Ten odpoczynek sprawia, że mąka lepiej wchłonie wodę, a ciasto będzie łatwiejsze do składania.

---

Krok 3: dodanie soli i tłuszczu

Po 30 minutach dodaj:

10 g soli

2 łyżki płatków owsianych

oraz opcjonalnie:
1 łyżkę oleju albo oliwy
albo
1 łyżkę śmietany 18%

Olej lub oliwa sprawią, że miękisz będzie trochę delikatniejszy. Śmietana 18% daje jeszcze bardziej miękki, lekko wilgotny środek i bardzo domowy efekt.

Wyrabiaj ciasto ręcznie przez około 6–8 minut albo mikserem z hakiem przez około 4–5 minut. Ciasto powinno być miękkie, elastyczne i lekko klejące.

Nie musi być idealnie gładkie jak ciasto drożdżowe. Chleb na zakwasie pracuje inaczej i jego struktura poprawi się podczas składania.

---

Krok 4: pierwsze wyrastanie i składanie ciasta

Przykryj miskę z ciastem i odstaw ją w ciepłe miejsce na około 3–5 godzin.

W tym czasie zrób 3 składania ciasta co około 40–60 minut.

Jak składać ciasto?

Zwilż dłonie wodą. Chwyć ciasto z jednej strony, delikatnie rozciągnij je do góry i załóż do środka. Obróć miskę i powtórz to samo z kolejnych stron.

Po takim składaniu ciasto powinno być bardziej napięte, sprężyste i zwarte. Z każdym kolejnym składaniem będzie coraz lepiej trzymało kształt.

Nie trzeba robić tego idealnie. Najważniejsze, żeby nie szarpać ciasta i nie dosypywać niepotrzebnie mąki.

Po ostatnim składaniu zostaw ciasto, aż wyraźnie podrośnie. Nie musi potroić objętości. Wystarczy, że będzie bardziej puszyste, pełniejsze i lekko napowietrzone.

---

Krok 5: formowanie bochenka

Blat delikatnie oprósz mąką. Przełóż ciasto z miski na blat.

Rozciągnij je lekko w prostokąt. Złóż boki do środka jak kopertę, a następnie zwiń i uformuj owalny albo okrągły bochenek.

Staraj się napiąć powierzchnię ciasta, ale nie zgniataj go zbyt mocno, żeby nie wypchnąć całego powietrza.

Koszyk do wyrastania oprósz mąką. Jeśli nie masz koszyka, użyj miski wyłożonej czystą ściereczką i dobrze oprószonej mąką. Najlepiej sprawdza się mąka ryżowa albo mieszanka mąki pszennej i ryżowej, bo mniej chłonie wilgoć i ciasto rzadziej się przykleja.

Przełóż bochenek do koszyka łączeniem do góry. Przykryj.

---

Krok 6: drugie wyrastanie

Masz dwie opcje.

Opcja 1: wyrastanie w temperaturze pokojowej

Zostaw bochenek na około 1,5–3 godziny, aż wyraźnie podrośnie.

Ta opcja sprawdzi się, jeśli chcesz piec tego samego dnia.

Opcja 2: wyrastanie nocne w lodówce

Wstaw koszyk z ciastem do lodówki na 8–12 godzin.

To bardzo dobra opcja, bo chleb ma lepszy smak, łatwiej się nacina i często ładniej pęka podczas pieczenia.

Jeśli wkładasz ciasto do lodówki, najlepiej zabezpieczyć je przed wysychaniem. Możesz włożyć cały koszyk z ciastem do dużego czystego worka spożywczego albo reklamówki przeznaczonej do kontaktu z żywnością. Ważne, żeby worek nie dotykał bezpośrednio ciasta. Powinien tworzyć nad koszykiem coś w rodzaju luźnej osłony.

Możesz lekko napompować worek powietrzem albo tak go ułożyć, żeby zostawić przestrzeń nad ciastem. Dzięki temu powierzchnia bochenka nie obeschnie, a ciasto nie przyklei się do worka.

Po lodówce chleb można piec od razu, bez ocieplania.

---

Krok 7: pieczenie w garnku żeliwnym

Wstaw pusty garnek żeliwny z pokrywką do piekarnika. Nagrzej piekarnik do 240°C. Garnek powinien nagrzewać się razem z piekarnikiem przez minimum 30 minut.

Wyjmij ciasto z lodówki albo z koszyka. Przełóż bochenek na papier do pieczenia tak, aby łączenie znalazło się na dole.

Wierzch możesz delikatnie oprószyć mąką. Natnij chleb ostrym nożem albo żyletką. Możesz zrobić jedno dłuższe nacięcie wzdłuż bochenka. Jeśli lubisz bardziej naturalne pęknięcia, nacięcie nie musi być idealne ani bardzo głębokie. Ewentualnie nie nacinaj - u mnie bochenek bez nacięcia, popękał gdzie chciał, taki lubię :)

Ostrożnie wyjmij gorący garnek z piekarnika. Przełóż do niego chleb razem z papierem. Przykryj pokrywką.

Piecz:

20 minut w 240°C pod przykryciem
Następnie zdejmij pokrywkę i piecz jeszcze:
20–25 minut w 210–220°C, aż skórka będzie mocno złocista i chrupiąca.

Jeśli lubisz bardziej wypieczoną skórkę, możesz piec chleb jeszcze 5 minut dłużej bez przykrycia.

Po upieczeniu wyjmij chleb z garnka i przełóż na kratkę. Studź minimum 2 godziny, a najlepiej dłużej.

Nie krój chleba od razu po wyjęciu z piekarnika, bo gorący miękisz może się kleić i sprawiać wrażenie niedopieczonego.

---

Jeśli nie masz garnka żeliwnego

Chleb można upiec na mocno rozgrzanej blasze albo kamieniu.

Nagrzej piekarnik do 240°C razem z blachą. Na dno piekarnika wstaw naczynie z gorącą wodą albo wrzuć kilka kostek lodu na drugą rozgrzaną blaszkę, żeby wytworzyć parę.

Piecz:

15 minut w 240°C z parą
Następnie zmniejsz temperaturę do 210°C, usuń naczynie z wodą i piecz jeszcze 25–30 minut.

Garnek żeliwny daje jednak najlepszą skórkę, bo zatrzymuje parę wokół chleba.

---

Jak poznać, że chleb jest upieczony?

Chleb powinien mieć mocno złocistą, chrupiącą skórkę. Po postukaniu od spodu powinien wydawać głuchy dźwięk.

---

Najważniejsze wskazówki dla początkujących

1. Zaczyn musi być aktywny

To najważniejszy punkt. Jeśli zaczyn nie rośnie i nie ma bąbelków, chleb będzie słabo wyrastał. Do ciasta używaj zaczynu wtedy, gdy jest napowietrzony i wyraźnie pracuje.

2. Nie dosypuj za dużo mąki

Ciasto może być klejące. To normalne. Lepiej zwilżyć dłonie wodą niż dosypywać mąkę przy każdym dotknięciu. Za dużo mąki sprawi, że chleb wyjdzie zbity.

3. Śmietana 18% jest opcjonalna

Jeśli dodasz łyżkę śmietany, chleb będzie miał delikatniejszy, bardziej miękki środek. Jeśli chcesz prostszą wersję, użyj oleju albo oliwy. Możesz też pominąć ten dodatek, ale z nim chleb jest przyjemniejszy w strukturze.

4. Lodówka pomaga

Nocne wyrastanie w lodówce daje lepszy smak i ułatwia pieczenie. Zimny bochenek łatwiej przełożyć, naciąć i włożyć do gorącego garnka.

---

Mój pro tip

Jeśli robisz ten chleb pierwszy raz, trzymaj się dokładnie 350 g wody i nie dosypuj mąki zbyt szybko. Po pierwszym wymieszaniu ciasto może wyglądać na luźne, ale po odpoczynku i składaniach zacznie nabierać struktury.

Drugi pro tip: przed włożeniem ciasta do lodówki włóż koszyk do worka, ale tak, żeby worek nie dotykał ciasta. To drobiazg, ale bardzo pomaga, bo powierzchnia bochenka nie wysycha i później chleb ładniej się otwiera podczas pieczenia.

Co zrobić z pozostałym zakwasem po przygotowaniu zaczynu?

Do zaczynu używasz tylko 50 g zakwasu żytniego (tj. około 2-3 łyżki) ze słoika. Reszta zakwasu zostaje jako Twoja „matka”, czyli baza do kolejnych wypieków. Tego zakwasu nie wyrzucasz w całości.

Opcja 1: chcesz piec znowu za kilka dni

W słoiku zostaw około 30-50 g zakwasu. Jeśli zostało go więcej, nadmiar możesz wyrzucić, żeby nie trzymać zbyt dużej ilości.

Do tych 30–50 g zakwasu dodaj:

50 g mąki żytniej
50 g letniej wody

Wymieszaj, przykryj słoik luźno i zostaw na blacie na około 1–2 godziny, żeby zakwas zaczął lekko pracować. Potem włóż go do lodówki.

W lodówce zakwas odpoczywa i nie trzeba go karmić codziennie.

Opcja 2: nie będziesz piec przez tydzień

Zostaw w słoiku około 30–50 g zakwasu, dokarm go:

50 g mąki żytniej
50 g wody

Wymieszaj i odstaw na blat na około 1 godzinę. Następnie zakręć luźno albo przykryj i włóż do lodówki.

Raz w tygodniu wyjmij zakwas, zostaw na chwilę w temperaturze pokojowej, dokarm taką samą ilością mąki i wody, poczekaj, aż lekko ruszy, i ponownie schowaj do lodówki.

Opcja 3: zostało dużo zakwasu i szkoda wyrzucać

Jeśli masz dużo nadmiaru zakwasu, możesz wykorzystać go do:

Placków z patelni.
Naleśników.
Racuchów.
Podpłomyków.
Krakersów.
Ciasta na pizzę albo focaccię.

Taki nadmiar zakwasu często nazywa się „discard”. Nie zawsze trzeba go wyrzucać, ale przy prowadzeniu zakwasu od czasu do czasu odrzucanie części jest normalne.

Najprostsza zasada do zapamiętania

Po każdym użyciu zakwasu zostaw w słoiku małą ilość:

2–3 łyżki zakwasu

I dokarm:

50 g mąki żytniej
50 g wody

Wymieszaj, zostaw na chwilę na blacie i schowaj do lodówki.

Ważne

Nie musisz trzymać dużego słoika zakwasu. Wystarczy mała ilość, bo zakwas zawsze można rozmnożyć przed pieczeniem.

Najlepiej zostawiać tylko tyle, ile będzie potrzebne jako baza na następny raz. Dzięki temu zakwas jest świeższy, łatwiej go prowadzić i nie trzeba ciągle wyrzucać dużych ilości.

---

Możliwe problemy i rozwiązania

Chleb słabo wyrósł

Najczęściej zaczyn był za słaby albo ciasto miało za zimno. Następnym razem użyj zaczynu w momencie, kiedy jest wyrośnięty i pełen bąbelków. Możesz też dać ciastu więcej czasu na pierwsze wyrastanie.

Chleb jest zbity

Powodem może być zbyt krótki czas wyrastania, słaby zakwas albo zbyt duża ilość mąki dosypanej podczas pracy z ciastem. Ciasto powinno być miękkie i lekko klejące.

Ciasto przykleiło się do koszyka

Koszyk albo ściereczka były za słabo oprószone mąką. Następnym razem użyj mąki ryżowej albo mocniej oprósz ściereczkę.

Ciasto wyschło w lodówce

Koszyk nie był dobrze zabezpieczony. Włóż go do dużego worka, ale zostaw przestrzeń nad ciastem, żeby worek nie dotykał powierzchni bochenka.

Chleb jest blady

Garnek lub piekarnik były za słabo nagrzane. Garnek żeliwny powinien nagrzewać się minimum 30 minut. Możesz też piec chleb kilka minut dłużej bez przykrycia.

Miękisz klei się po krojeniu

Chleb został pokrojony za wcześnie. Po upieczeniu powinien stygnąć minimum godzinę, a najlepiej dłużej. Chleb na zakwasie stabilizuje się po wyjęciu z piekarnika.

---

Dlaczego chleb pęka?

Chleb pęka, kiedy w pierwszych minutach pieczenia mocno rośnie, a para i napięcie ciasta szukają ujścia. Dobrze nagrzany garnek, aktywny zaczyn i odpowiednie wyrastanie pomagają uzyskać piękne, naturalne pęknięcie.

Nie każde pęknięcie będzie takie samo — i to jest właśnie urok domowego chleba.

---

Jak przechowywać chleb?

Najlepiej przechowywać chleb w lnianym woreczku, owinięty w czystą ściereczkę albo w chlebaku. Nie wkładaj świeżego chleba do szczelnego foliowego woreczka, bo skórka szybko zmięknie.

Jeśli chcesz przechowywać go dłużej, pokrój chleb na kromki i zamroź. Potem wystarczy wyjąć kromkę i podgrzać w tosterze albo na suchej patelni.

---

Krótki harmonogram pieczenia

Wersja z lodówką

Rano: przygotuj zaczyn.
Po południu: wymieszaj ciasto.
W trakcie wyrastania: zrób 3 składania.
Wieczorem: uformuj bochenek i włóż do lodówki.
Rano następnego dnia: upiecz chleb prosto z lodówki.

Wersja bez lodówki

Rano: przygotuj zaczyn.
Po południu: wymieszaj ciasto i zrób składania.
Wieczorem: uformuj, zostaw do wyrośnięcia i upiecz.

Read more »

 

Konfitura z rabarbaru z jabłkiem i wanilią

Konfitura z rabarbaru z jabłkiem i wanilią

Konfitura z rabarbaru to jeden z najprostszych sposobów, żeby zatrzymać smak wiosny w słoiczku. Jest lekko kwaskowa, delikatnie słodka, pachnie wanilią i świetnie pasuje do naleśników, gofrów, chałki, jogurtu, owsianki albo domowych ciast.

W tej wersji do rabarbaru dodaję jabłko oraz niewielką ilość pektyny. Jabłko łagodzi smak i poprawia konsystencję, a pektyna sprawia, że konfitura ładnie gęstnieje bez długiego gotowania. Dzięki temu zachowuje świeższy smak i ładniejszy kolor.

To nie jest idealnie gładki dżem. Konfitura ma domową strukturę, z drobnymi kawałkami rabarbaru i jabłka. Właśnie taka smakuje najlepiej.

Konfitura z rabarbaru z jabłkiem, wanilią i pektyną

Czas przygotowania: około 30 minut pracy
Czas odstawienia owoców: 30–60 minut
Czas gotowania: około 15–20 minut
Czas pasteryzacji: 10 minut
Łączny czas: około 1 godzina 40 minut – 2 godziny
Liczba słoiczków: około 4 małe słoiczki po 200 ml
Trudność: ★★☆☆☆ / Proste

Składniki

1 kg rabarbaru
1 duże jabłko albo 2 małe jabłka
500 g cukru
10–12 g pektyny jabłkowej albo cytrusowej
2 łyżki soku z cytryny
1 opakowanie cukru wanilinowego albo 1 łyżeczka pasty waniliowej
Opcjonalnie: 1/2 łyżeczki skórki otartej z cytryny

Przygotowanie

Rabarbar dokładnie umyj, osusz i odetnij końcówki. Pokrój łodygi na kawałki około 1–2 cm. Młodego rabarbaru nie trzeba obierać. Jeśli łodygi są grube i bardzo włókniste, możesz delikatnie zdjąć z nich twardsze włókna.

Jabłko obierz, usuń gniazdo nasienne i zetrzyj na grubych oczkach albo pokrój w drobną kostkę. Jeśli chcesz bardziej jednolitą konfiturę, zetrzyj jabłko. Jeśli lubisz bardziej domową strukturę, pokrój je drobno.

Rabarbar i jabłko przełóż do szerokiego garnka z grubym dnem. Dodaj większość cukru, zostawiając 3–4 łyżki do wymieszania z pektyną. Dodaj sok z cytryny, cukier wanilinowy albo pastę waniliową oraz skórkę z cytryny, jeśli jej używasz.

Wymieszaj owoce z cukrem i odstaw na 30–60 minut, żeby rabarbar puścił sok. Dzięki temu konfitura będzie się równiej gotowała i mniej przywierała do dna.

Pektynę wymieszaj dokładnie z odłożonym cukrem. Nie wsypuj samej pektyny bezpośrednio do garnka, bo mogą zrobić się grudki.

Garnek z owocami postaw na średnim ogniu. Doprowadź całość do zagotowania i gotuj około 10–12 minut, aż rabarbar zmięknie i zacznie się rozpadać.

Dodaj pektynę wymieszaną z cukrem, cały czas mieszając. Gotuj jeszcze około 3–5 minut. Konfitura może wydawać się jeszcze lekko luźna, ale po wystudzeniu zgęstnieje.

Jeśli chcesz, możesz bardzo krótko zblendować część konfitury blenderem ręcznym, ale nie blenduj jej całkowicie. Najlepsza jest wtedy, gdy zostają w niej drobne kawałki owoców.

Jak sprawdzić, czy konfitura jest gotowa?

Nałóż łyżeczkę konfitury na zimny talerzyk i odstaw na chwilę. Jeśli po przestudzeniu lekko gęstnieje i nie spływa jak sok, jest gotowa. Pamiętaj, że pełną konsystencję uzyska dopiero po całkowitym wystudzeniu.

Słoiki i pasteryzacja

Słoiki i zakrętki dokładnie umyj i wyparz. Gorącą konfiturę przełóż do gorących słoików, zostawiając około 0,5 cm wolnej przestrzeni od góry. Wytrzyj ranty słoików czystym ręcznikiem papierowym i dobrze zakręć.

Na dnie dużego garnka połóż ściereczkę. Wstaw słoiki tak, żeby się nie stykały. Zalej je wodą do około 3/4 wysokości słoików. Doprowadź wodę do zagotowania i pasteryzuj przez 10 minut od momentu zagotowania.

Po pasteryzacji wyjmij słoiki i odstaw do całkowitego wystudzenia. Po wystudzeniu sprawdź, czy wieczka są zassane. Dobrze przygotowaną konfiturę przechowuj w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu. Po otwarciu trzymaj w lodówce.

Mój pro tip

Nie gotuj konfitury zbyt długo po dodaniu pektyny. Wystarczy kilka minut. Dzięki temu konfitura zachowa ładniejszy kolor, świeższy smak i lepszą konsystencję.

Warto też nie blendować jej na idealnie gładką masę. Drobne kawałki rabarbaru i jabłka sprawiają, że wygląda bardziej domowo i apetycznie.

Z czym podać konfiturę z rabarbaru?

Ta konfitura świetnie pasuje do naleśników, gofrów, racuchów, chałki z masłem, tostów, jogurtu naturalnego, owsianki, kaszy manny, sernika albo kruchego ciasta.

Można jej też użyć jako cienkiej warstwy do ciasta z rabarbarem i bezą albo jako dodatku do prostych deserów w pucharkach.

Zamienniki i dodatki

Zamiast cukru wanilinowego możesz użyć pasty waniliowej albo ziarenek z laski wanilii.

Do rabarbaru możesz dodać kilka truskawek, jeśli chcesz uzyskać słodszy smak i mocniejszy różowy kolor.

Jeśli lubisz bardziej wyraziste przetwory, dodaj odrobinę imbiru, skórkę z pomarańczy albo szczyptę kardamonu.

Najczęstsze pytania

Czy można zrobić konfiturę bez pektyny?

Tak, ale wtedy trzeba gotować ją dłużej, aż odparuje więcej wody. Z pektyną efekt jest pewniejszy, a konfitura zachowuje ładniejszy kolor.

Czy rabarbar trzeba obierać?

Młodego rabarbaru nie trzeba obierać. Wystarczy go umyć i pokroić. Starsze, grubsze łodygi można delikatnie obrać z twardszych włókien.

Czy można zmniejszyć ilość cukru?

Można, ale wtedy najlepiej użyć pektyny przeznaczonej do przetworów niskosłodzonych i przechowywać słoiki ostrożniej. Do klasycznej konfitury do spiżarki najbezpieczniej zostawić około 500 g cukru na 1 kg rabarbaru.

Ile można przechowywać konfiturę?

Dobrze zapasteryzowaną konfiturę najlepiej zużyć w ciągu kilku miesięcy. Po otwarciu słoik przechowuj w lodówce.

Read more »

Kruche ciasto z rabarbarem, konfiturą truskawkową i bezą

 

Kruche ciasto z rabarbarem, konfiturą i bezą

Kruche ciasto z rabarbarem, konfiturą i bezą

Kruche ciasto z rabarbarem i bezą to jeden z tych wypieków, które najlepiej smakują właśnie wiosną i na początku lata. Maślany, delikatny spód, kwaskowy rabarbar, cienka warstwa konfitury truskawkowej albo malinowej i puszysta beza tworzą deser, który wygląda efektownie, a jednocześnie smakuje bardzo domowo.

W tej wersji nie ma kruszonki. Zamiast niej na wierzchu znajduje się lekka beza, która po upieczeniu jest delikatnie chrupiąca z zewnątrz i miękka w środku. Konfitura świetnie łączy się z rabarbarem, łagodzi jego kwaśny smak i dodaje ciastu pięknego owocowego aromatu.

To idealne ciasto do kawy, na weekend, rodzinne spotkanie albo sezonowy deser, kiedy pojawia się świeży rabarbar.

Kruche ciasto z rabarbarem i bezą — dlaczego warto je zrobić?

To ciasto ma wszystko, czego oczekuje się od dobrego domowego wypieku. Spód jest kruchy i maślany, rabarbar lekko kwaśny i soczysty, a beza delikatna i puszysta. Dodatek konfitury truskawkowej albo malinowej sprawia, że ciasto ma pełniejszy, bardziej owocowy smak.

Ten przepis sprawdzi się szczególnie wtedy, kiedy chcesz upiec coś bardziej wyjątkowego niż klasyczne ciasto z owocami, ale nadal bez skomplikowanych składników i trudnych technik.

Kruche ciasto z rabarbarem, konfiturą i bezą

Czas przygotowania: około 1 godzina 15 minut
Czas chłodzenia ciasta: 30 minut
Liczba porcji: 12–16 kawałków
Forma: około 26 × 36 cm
Trudność: ★★★☆☆ / Średnio proste

Składniki

Kruche ciasto:

300 mąki pszennej + 50g  g mąki ziemniaczanej
200 g zimnego masła
80 g cukru pudru
4 żółtka
1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia
Szczypta soli

Warstwa rabarbarowa:

700 g rabarbaru
ok. 200g gęstej konfitury truskawkowej albo malinowej
1 łyżka cukru wanilinowego
3 łyżki mąki ziemniaczanej
Opcjonalnie: skórka otarta z cytryny albo pomarańczy

Beza:

4 białka
180 g drobnego cukru
1 łyżka mąki ziemniaczanej
1/2 łyżeczki soku z cytryny
Szczypta soli

Dodatkowo:

Masło do wysmarowania formy albo papier do pieczenia

Przygotowanie

Mąki wsyp do miski. Dodaj proszek do pieczenia, cukier puder i szczyptę soli. Wymieszaj suche składniki.

Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę. Szybko rozetrzyj je z mąką palcami albo posiekaj nożem, aż powstanie drobna kruszonka. Dodaj żółtka i zagnieć ciasto tylko do połączenia składników. Nie wyrabiaj go zbyt długo, bo kruche ciasto po upieczeniu może być twardsze.

Formę o wymiarach około 26 × 36 cm wyłóż papierem do pieczenia. Całym ciastem wylep równomiernie dno formy. W tej wersji nie odkładamy części ciasta na kruszonkę. Formę z ciastem wstaw do lodówki na około 30 minut.

Rabarbar umyj, osusz i pokrój na kawałki około 1–1,5 cm. Młodego rabarbaru nie trzeba obierać, jeśli skórka jest cienka i delikatna.

Piekarnik nagrzej do 180°C, tryb góra–dół. Schłodzony spód ponakłuwaj widelcem i podpiecz przez około 15 minut, aż lekko się zetnie i delikatnie zezłoci.

Podpieczony spód wyjmij z piekarnika i cienko posmaruj 1/2 ilości konfitury truskawkowej . Najlepiej zrobić to, kiedy spód jest jeszcze ciepły. Konfitura powinna stworzyć cienką, owocową warstwę, ale nie może być jej za dużo, żeby nie rozmoczyła ciasta.

Rabarbar wymieszaj z pozostałą konfiturą, cukrem wanilinowym i mąką ziemniaczaną. Jeśli konfitura jest bardzo słodka, nie dodawaj już zwykłego cukru. Wyłóż rabarbar równomiernie na posmarowany konfiturą spód.

Białka ubij ze szczyptą soli. Kiedy zaczną robić się puszyste, stopniowo dodawaj cukier, najlepiej po jednej łyżce, cały czas ubijając. Ubijaj jeszcze ok 2-3 minuty, aż beza będzie gęsta, lśniąca i sztywna, a cukier dobrze się rozpuści.

Na końcu dodaj sok z cytryny i mąkę ziemniaczaną. Krótko zmiksuj tylko do połączenia składników.

Wyłóż bezę na rabarbar i delikatnie rozprowadź po całej powierzchni. Możesz zrobić łyżką lekkie fale i nierówności, dzięki którym po upieczeniu beza będzie wyglądała bardziej apetycznie.

Wstaw ciasto do piekarnika nagrzanego do 170°C, góra–dół i piecz przez około 20 minut, aż beza lekko się zetnie i delikatnie zezłoci. Następnie zmniejsz temperaturę do 60°C, włącz termoobieg i susz bezę jeszcze przez około 15 minut.

Po upieczeniu zostaw ciasto w uchylonym piekarniku na 10–15 minut. Następnie wyjmij je i całkowicie wystudź. Najlepiej kroić dopiero po pełnym wystudzeniu, kiedy warstwa rabarbaru i konfitury lekko się ustabilizuje.

Mój pro tip

Konfiturę nakładaj cienką warstwą na podpieczony spód. Jeśli będzie jej zbyt dużo, ciasto może zrobić się za wilgotne od spodu. Najlepiej sprawdzi się gęsta konfitura truskawkowa, malinowa, porzeczkowa albo wiśniowa.

Drugi ważny szczegół to rabarbar. Nie mieszaj go z dodatkami zbyt wcześnie. Najlepiej zrobić to tuż przed wyłożeniem na ciasto, żeby nie puścił za dużo soku.

Jak zrobić idealną bezę na ciasto z rabarbarem?

Najważniejsze są czysta i sucha!  miska, białka bez śladu żółtka i stopniowe dodawanie cukru. Cukru nie wsypuj od razu, tylko dodawaj go po łyżce. Dzięki temu beza będzie stabilna, lśniąca i po upieczeniu zachowa ładną strukturę.

Dodatek mąki ziemniaczanej sprawia, że beza jest delikatniejsza i bardziej piankowa w środku. Sok z cytryny pomaga ją ustabilizować i lekko przełamuje słodycz.

Jakiego rabarbaru użyć do ciasta?

Do tego przepisu najlepiej sprawdzi się świeży, jędrny rabarbar. Cieńsze łodygi są delikatniejsze i często mniej włókniste. Jeśli rabarbar jest młody, nie trzeba go obierać. Wystarczy dokładnie go umyć, osuszyć i pokroić.

Jeśli łodygi są bardzo grube i mają twardą skórkę, można delikatnie usunąć najbardziej włókniste fragmenty.

Zamienniki

Zamiast konfitury truskawkowej możesz użyć malinowej, porzeczkowej albo wiśniowej. Malinowa doda ciastu lekko kwaskowego, eleganckiego smaku. Truskawkowa będzie słodsza i bardziej klasyczna. Porzeczkowa albo wiśniowa sprawdzi się, jeśli lubisz wyraźniejsze, owocowe przełamanie.

Do rabarbaru możesz dodać garść świeżych truskawek, ale wtedy zwiększ ilość mąki ziemniaczanej  ponieważ truskawki puszczają więcej soku.

Zamiast cukru waniliowego możesz użyć kilku kropel ekstraktu waniliowego albo odrobiny prawdziwej wanilii.

Z czym podać kruche ciasto z rabarbarem i bezą?

To ciasto najlepiej smakuje po całkowitym wystudzeniu. Pasuje do kawy, herbaty, lemoniady albo kompotu. Jeśli chcesz podać je bardziej deserowo, możesz dodać gałkę lodów waniliowych, bitą śmietanę albo kilka świeżych truskawek obok kawałka ciasta.

Na rodzinne spotkanie najlepiej pokroić je w większe kwadraty i podać na jasnym talerzu albo półmisku. Dzięki warstwom wygląda bardzo efektownie bez dodatkowych dekoracji.

Przechowywanie

Ciasto najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu albo w lodówce. Warto przykryć je delikatnie folią spożywczą lub przełożyć do pojemnika, żeby nie chłonęło zapachów i wilgoci.

Najlepiej smakuje w dniu pieczenia oraz następnego dnia. Po nocy w lodówce warstwa rabarbarowa robi się bardziej zwarta, a smaki lepiej się łączą. Beza może delikatnie zmięknąć, ale nadal będzie bardzo smaczna.

Najczęstsze pytania

Czy można użyć mrożonego rabarbaru?

Można, ale najlepiej wcześniej go rozmrozić i dobrze odsączyć z nadmiaru soku. Mrożony rabarbar jest bardziej wilgotny, dlatego warto dodać odrobinę więcej mąki ziemniaczanej.

Czy konfitura jest konieczna?

Nie jest konieczna, ale bardzo poprawia smak. Dodaje owocowej słodyczy, pięknego koloru i delikatnie łagodzi kwaśny rabarbar.

Czy można zrobić to ciasto dzień wcześniej?

Tak, można. Ciasto dobrze smakuje następnego dnia, szczególnie jeśli przed krojeniem spędzi kilka godzin w chłodnym miejscu.

Dlaczego spód trzeba podpiec?

Podpieczenie spodu sprawia, że kruche ciasto nie nasiąka tak mocno sokiem z rabarbaru i konfitury. Dzięki temu po upieczeniu jest bardziej stabilne i lepiej się kroi.

Czy można zrobić ciasto w tortownicy?

Tak, ale najlepiej użyć tortownicy około 26 cm. Ciasto będzie wtedy wyższe, więc może wymagać kilku minut dłuższego pieczenia.

Read more »

Kurczak w sosie z pieczonej papryki i mascarpone z pieczonymi ziemniakami i surówką z młodej kapusty

Kurczak w sosie z pieczonej papryki mascarpone z pieczonymi ziemniakami. 

 

Kurczak w sosie z pieczonej papryki i mascarpone z pieczonymi ziemniakami 🌶️✨

„Pełny obiad, który wygląda efektownie, a robi się prościej, niż się wydaje”

To jest jeden z tych przepisów, które świetnie sprawdzają się wtedy, kiedy chcesz zrobić coś naprawdę pysznego, ale bez przesady i bez stania pół dnia przy kuchni. Kurczak wychodzi delikatny i soczysty, sos jest kremowy, aksamitny i pełen smaku pieczonej papryki, a do tego dochodzą złociste ziemniaki z piekarnika. To taki obiad, który spokojnie można podać i w zwykły dzień, i wtedy, gdy chcesz postawić na stole coś trochę bardziej dopracowanego.

Czas przygotowania: około 20 minut + pieczenie
Liczba porcji: 4
Trudność: ★★☆☆☆ (Proste)

Składniki:

Na kurczaka:

• 700 g filetu z kurczaka
• 1 łyżeczka soli
• 1/2 łyżeczki pieprzu
• 1 łyżeczka słodkiej papryki
• 1/2 łyżeczki czosnku granulowanego
• 2 - 3 łyżki mąki pszennej
• 1 łyżka masła
• 1 łyżka oleju

Na sos z pieczonej papryki i mascarpone:

• 2 duże czerwone papryki
• 1 mała cebula
• 2 ząbki czosnku
• 150 g mascarpone
• 200 ml śmietanki 30%
• 80–100 ml bulionu drobiowego albo warzywnego
• 1 łyżeczka koncentratu pomidorowego
• 1/2 łyżeczki wędzonej papryki
• szczypta chili, opcjonalnie
• sól i pieprz do smaku
• 1 łyżeczka masła

Na pieczone ziemniaki:

• 1 kg małych ziemniaków
• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżeczka soli
• 1/2 łyżeczki pieprzu
• 1 łyżeczka oregano albo tymianku
• 1/2 łyżeczki słodkiej papryki

Dodatkowo:

• świeża natka pietruszki albo szczypiorek do wykończenia

---

Przygotowanie:

Zacznij od papryki. Umyj ją, przekrój na pół i usuń gniazda nasienne. Ułóż połówki skórką do góry na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w 220°C przez około 20–25 minut, aż skórka mocno się przypiecze i miejscami ściemnieje. Gorącą paprykę przełóż do miski i przykryj talerzem albo włóż do woreczka — po kilku minutach skórka zacznie łatwo odchodzić. Obierz ją i odłóż miąższ.

W tym czasie przygotuj ziemniaki. Dokładnie je wyszoruj, większe sztuki przekrój na pół. Przełóż do miski, dodaj oliwę, sól, pieprz, oregano i słodką paprykę. Wymieszaj dokładnie i rozłóż na blasze. Piecz w 200°C przez około 35–40 minut, aż będą złociste, miękkie w środku i lekko chrupiące na brzegach.

Kurczaka pokrój na mniejsze fileciki albo grubsze kawałki. Oprósz solą, pieprzem, słodką papryką i czosnkiem granulowanym, a następnie cienko obtocz w mące.

Na dużej patelni rozgrzej olej i masło. Wrzuć kurczaka i smaż na średnio większym ogniu po 3–4 minuty z każdej strony, aż mięso ładnie się zrumieni. Przełóż na talerz.

Na tej samej patelni dodaj 1 łyżeczkę masła. Wrzuć drobno posiekaną cebulę i smaż chwilę, aż zmięknie. Dodaj czosnek i smaż jeszcze kilkanaście sekund. Następnie dodaj upieczoną, obraną paprykę, koncentrat pomidorowy, wędzoną paprykę i szczyptę chili. Wlej bulion i śmietankę, gotuj chwilę, aż wszystko się połączy.

Całość zblenduj na gładki sos. Przelej go z powrotem na patelnię, dodaj mascarpone i mieszaj na małym ogniu, aż sos stanie się aksamitny i kremowy. Dopraw solą i pieprzem.

Do gotowego sosu włóż z powrotem kurczaka. Podgrzewaj jeszcze 2–3 minuty, aż mięso dobrze połączy się ze smakiem sosu. Jeśli sos będzie zbyt gęsty, dolej odrobinę bulionu.

Podawaj kurczaka z gorącymi pieczonymi ziemniakami. Na koniec posyp całość świeżą natką pietruszki albo szczypiorkiem.

---

Zamienniki:

• mascarpone możesz zamienić na serek śmietankowy typu kremowego
• filet z kurczaka możesz zastąpić polędwiczkami drobiowymi albo indykiem
• czerwoną paprykę możesz połączyć z jedną papryką i jednym pomidorem pieczonym, jeśli chcesz bardziej pomidorowy smak
• ziemniaki możesz zamienić na ryż albo puree, jeśli wolisz delikatniejszy dodatek

---

Z czym podać?

• z pieczonymi ziemniakami
• z ryżem jaśminowym
• z kremowym puree
• z prostą sałatą z winegretem cytrynowym lub młodą kapustą z ogórkiem i śmietaną ( przepis poniżej)

---

Żeby wyszło jeszcze lepiej:

Jeśli chcesz, żeby sos miał jeszcze głębszy smak, piecz paprykę naprawdę mocno, aż skórka miejscami zrobi się ciemna. To właśnie ten moment daje ten lekko słodki, intensywny aromat, który później robi całą robotę w sosie.

Surówka z młodej kapusty ogórkiem i śmietaną.

Surówka z młodej kapusty, ogórka i koperku 🌿

„Świeża, chrupiąca i idealna do kremowego obiadu”

Ta surówka robi dokładnie to, co powinna przy takim daniu — odświeża cały talerz, dodaje lekkości i nie konkuruje z sosem. Jest prosta, ale bardzo dobrze pasuje do pieczonego kurczaka i ziemniaków.

Czas przygotowania: 15 minut
Liczba porcji: 4
Trudność: ★☆☆☆☆ (Bardzo proste)

Składniki:

• 1/2 małej główki młodej kapusty
• 1 długi ogórek albo 2 mniejsze ogórki gruntowe
• 1 mały pęczek koperku
• 2 łyżki posiekanego szczypiorku
• 1 mała cebulka dymka albo kawałek białej cebuli

Sos:

• 1/2 szklanki śmietany 18% 
• 1 łyżka majonezu
• 1 łyżeczka soku z cytryny
• 1/2 łyżeczki cukru
• sól do smaku
• świeżo mielony pieprz

Przygotowanie:

Kapustę drobno poszatkuj i przełóż do dużej miski. Lekko oprósz ją szczyptą soli i delikatnie przemieszaj dłonią, ale nie ugniataj zbyt mocno — ma lekko zmięknąć, ale nadal pozostać chrupiąca.

Ogórka umyj i pokrój w cienkie półplasterki. Jeśli ma dużo pestek, możesz delikatnie usunąć środek. Dymkę albo cebulę drobno posiekaj. Koperek i szczypiorek również drobno posiekaj.

W małej miseczce wymieszaj śmietanę, majonez, sok z cytryny, cukier, sól i pieprz. Sos powinien być prosty, delikatny i lekko świeży.

Do kapusty dodaj ogórka, cebulkę, koperek i szczypiorek. Polej sosem i dokładnie, ale delikatnie wymieszaj. Odstaw na 5–10 minut, żeby smaki się połączyły.

Podawaj od razu do obiadu.

Zamienniki:

• młodą kapustę możesz zamienić na sałatę lodową
• śmietanę 18% możesz zastąpić gęstym jogurtem greckim
• koperek możesz częściowo zamienić na natkę pietruszki
• dymkę możesz pominąć, jeśli chcesz łagodniejszy smak

Żeby wyszło jeszcze lepiej:

Jeśli chcesz, żeby surówka była jeszcze świeższa, włóż kapustę i ogórka na kilkanaście minut do lodówki przed połączeniem z sosem. Będzie bardziej chrupiąca i przyjemnie chłodna.

Read more »

ZESTAW DNIA: Bitki schabowe w sosie porowym, tradycyjny krupnik na żeberkach

 

Bitki schabowe w sosie porowym z jabłkiem i tradycyjny krupnik na żeberkach – domowy zestaw dnia

Jeśli szukasz pomysłu na klasyczny, domowy obiad, który smakuje jak kiedyś, a jednocześnie jest dopracowany i sprawdzony krok po kroku, ten zestaw dnia będzie idealny. Bitki schabowe duszone bardzo wolno w sosie porowym z dodatkiem jabłka to jedno z tych dań, które wymagają czasu, ale odwdzięczają się miękkim, kruchym mięsem i delikatnym, naturalnie słodkawym sosem. Do tego tradycyjny krupnik z kaszy jęczmiennej gotowany na żeberkach – gęsty, sycący i aromatyczny, dokładnie taki, jaki pamięta się z domowej kuchni.

Ten obiad świetnie sprawdzi się jako zestaw dnia, rodzinny obiad w tygodniu albo danie, które można przygotować na dwa dni. Długie, wolne duszenie bitek pod uchyloną pokrywką sprawia, że schab nie jest suchy, a wcześniejsze marynowanie i nakłuwanie mięsa pozwala przyprawom dobrze wniknąć w strukturę mięsa. Sos porowy z jabłkiem jest delikatny, ale wyrazisty – jabłko nie dominuje, tylko podkreśla smak pora i mięsa.

Krupnik na żeberkach to z kolei klasyka polskiej kuchni. Wywar gotowany powoli na żeberkach wieprzowych, z dodatkiem warzyw korzeniowych i kaszy jęczmiennej, daje zupę treściwą, rozgrzewającą i bardzo domową. To idealna propozycja na chłodniejsze dni, kiedy szuka się konkretnego, sycącego obiadu.

Ten zestaw obiadowy to przykład tradycyjnej kuchni polskiej, bez udziwnień, za to z naciskiem na technikę, czas i jakość składników. Sprawdzi się zarówno dla osób, które dopiero uczą się gotować, jak i dla tych, którzy szukają sprawdzonego przepisu na bitki schabowe w sosie oraz krupnik z kaszy jęczmiennej na żeberkach.

Jeśli interesują Cię domowe obiady, zestawy dnia, tradycyjne polskie przepisy i kuchnia bez pośpiechu, ten przepis zdecydowanie warto zapisać i do niego wracać.

BITKI SCHABOWE W SOSIE POROWYM Z JABŁKIEM I NATKĄ PIETRUSZKI

Ilość składników (4 porcje)

• schab bez kości – ok. 700 g
• sól – 1 płaska łyżeczka
• świeżo mielony pieprz – do smaku
• słodka papryka – 1 łyżeczka 
• majeranek – 1 łyżeczka 
• granulowany czosnek – 1 łyżeczka 
• olej – 3–4 łyżki
• mąka pszenna – do oprószenia
• masło – 1 łyżka
• cebula – 1 duża
• por – 2 duże sztuki (biała i jasnozielona część)
• jabłko – 1 duże, lekko kwaśne
• po kilka ziarenek ziela angielskiego i pieprzu czarnego
• 
  
• około 1/2 łyżeczki nasion kminku (opcjonalnie)
• bulion (warzywny lub drobiowy) – ok 500 ml (tylko tyle aby przykryć mięso)
• śmietanka 18% lub 30% – 150 ml (opcjonalnie)
• natka pietruszki – do posypania

---

Przygotowanie

Schab kroję w grubsze plastry o grubości około 1,5 cm. Każdy kawałek dokładnie nakłuwam z obu stron nakłuwaczem do mięsa, aby przyprawy lepiej wniknęły w strukturę mięsa i żeby po duszeniu było kruche. Mięso doprawiam solą, pieprzem, słodką papryką, czosnkiem i majerankiem, skrapiam 1–2 łyżkami oleju i dokładnie masuję. Przykrywam i marynuję w lodówce minimum kilka godzin, najlepiej całą noc.

Po marynowaniu każdy plaster oprószam cienko mąką, strząsając nadmiar. Na dużej patelni lub w szerokim garnku rozgrzewam olej z masłem i obsmażam bitki krótko z obu stron, tylko do lekkiego zrumienienia. Obsmażone mięso odkładam.

Na tym samym tłuszczu podsmażam drobno posiekaną cebulę, aż będzie szklista. Dodaję pory pokrojone w półkrążki i smażę na małym ogniu kilka minut, aż zmiękną. Dodaję jabłko starte na grubych oczkach lub drobno pokrojone i duszę 2–3 minuty. Dorzucam ziarenka pieprzu oraz ziela angielskiego, a także nasiona kminku (opcjonalnie).

Wkładam bitki z powrotem do garnka, wlewam bulion, przykrywam lekko uchyloną pokrywką i duszę bardzo wolno 1,5–2 godziny, aż mięso będzie miękkie. Na koniec dodaję śmietankę, delikatnie mieszam, doprawiam do smaku i podgrzewam kilka minut. Przed podaniem posypuję świeżą natką pietruszki. Gotowe bitki schabowe podaje z puree ziemniaczanym i ogórkami pokrojonymi np. w plasterki. Mogą być kiszone lub konserwowe.

TRADYCYJNY KRUPNIK Z KASZY JĘCZMIENNEJ NA ŻEBERKACH

Ilość składników (duży garnek)

• żeberka wieprzowe – 800 g
• woda – ok. 3 litry
• marchew – 3 sztuki
• pietruszka – 1 sztuka
• seler – kawałek
• por – ½ sztuki
• ziemniaki – 5-6 średnich
• kasza jęczmienna perłowa – 150 g
• liść laurowy – 2 sztuki
• ziele angielskie – 4 ziarenka
• sól – do smaku
• pieprz – do smaku
• majeranek – 1 łyżeczka
• natka pietruszki – do podania

---

Przygotowanie

Żeberka dzielę na mniejsze kawałki, zalewam zimną wodą i doprowadzam do zagotowania. Zbieram szumowiny, dodaję liście laurowe i ziele angielskie, zmniejszam ogień i gotuję wywar, aż mięso będzie miękkie.

W tym czasie obieram warzywa. Marchew, pietruszkę i seler kroję w kostkę lub plasterki, pora w półkrążki, ziemniaki w średnią kostkę. Do gotującego się wywaru dodaję warzywa oraz wypłukaną kaszę jęczmienną. Gotuję na małym ogniu ok. 25minut, aż kasza i warzywa będą miękkie.

Na koniec doprawiam zupę solą, pieprzem i majerankiem. Przed podaniem posypuję świeżą natką pietruszki. Krupnik powinien być gęsty, aromatyczny i sycący.

Read more »

CHRUPIĄCE GĘSIE UDKA + DUSZONA CZERWONA KAPUSTA + GNOCCHI W SOSIE ŻURAWINOWYM

 

Gęsie udka
• 4 gęsie udka
• 2 łyżeczki soli
• 1 łyżeczka świeżo mielonego pieprzu
• 1 łyżeczka suszonego majeranku
• 2 ząbki czosnku, przeciśnięte
• ½ łyżeczki papryki słodkiej
• szczypta skórki z pomarańczy lub jabłka (bardzo polecane do gęsi)

Duszona czerwona kapusta
• ½ główki czerwonej kapusty
• 1 jabłko
• 1 cebula
• 1 łyżka masła
• 1 łyżka octu jabłkowego
• 1 łyżka miodu
• 150 ml soku pomarańczowego lub wody
• sól, pieprz

Gnocchi z sosem żurawinowym
• 500 g gnocchi (świeże lub gotowe)
• 2 łyżki masła
• 3–4 łyżki żurawiny ze słoika
• ½ szklanki bulionu lub wody
• 1 łyżeczka miodu
• szczypta soli

Gęsie udka dokładnie osusz papierowym ręcznikiem i natrzyj solą, pieprzem, majerankiem, czosnkiem, papryką oraz delikatnie skórką z pomarańczy lub jabłka. Odstaw na minimum kilka godzin, najlepiej na noc do lodówki. Ułóż udka skórą do góry w naczyniu żaroodpornym i piecz w 140°C przez około 2 godziny, aż mięso będzie bardzo miękkie i zacznie się intensywnie wytapiać tłuszcz. Następnie zwiększ temperaturę do 200–210°C i piecz jeszcze 25–30 minut, aż skóra stanie się wyraźnie złota, cienka i chrupiąca. Wytopionego tłuszczu nie wylewaj — idealnie nadaje się do kapusty lub innych dodatków.

Kapustę drobno poszatkuj, cebulę pokrój w kostkę, jabłko zetrzyj na tarce. W garnku rozgrzej masło, zeszklij cebulę, dodaj kapustę i jabłko, wymieszaj i wlej sok pomarańczowy lub wodę. Dodaj miód i ocet, dopraw solą i pieprzem, przykryj i duś na małym ogniu około 40–45 minut, aż kapusta będzie bardzo miękka, błyszcząca i dobrze połączona. Pod koniec dodaj 1–2 łyżki gęsiego tłuszczu — smak stanie się głębszy i bardziej świąteczny.

Na patelni rozgrzej masło, dodaj gnocchi i podsmaż je delikatnie na złoto. W małym rondelku podgrzej żurawinę z bulionem i miodem, aż sos będzie lekki, aromatyczny i lekko oblepiający. Wlej go do gnocchi, delikatnie wymieszaj i chwilę podgrzej, żeby wszystko się połączyło.

Gęsie udka podawaj z porcją duszonej czerwonej kapusty i gnocchi w sosie żurawinowym. Mięso powinno być bardzo miękkie i soczyste, a skórka cienka i chrupiąca. Kapusta równoważy tłustość gęsi, a żurawina pięknie domyka całość.

Read more »

Najlepsze gołąbki z tartymi ziemniakami, kaszą i cebulką + sos pieczarkowy

 

GOŁĄBKI Z ZIEMNIAKAMI I KASZĄ + SOS PIECZARKOWY 

Składniki

Gołąbki:

• 1 główka białej kapusty
• 2 kg ziemniaków
• 250 g kaszy gryczanej niepalonej, palonej, perłowej lub pęczaku (według uznania)
• 4 cebule
• 3 ząbki czosnku
• 3–4 łyżki oleju
• 1 łyżka przyprawy do ziemniaków
• 1/4 łyżeczki gałki muszkatołowej 
• 1 łyżeczka majeranku (opcjonalnie)
• 2 jajka, 
• sól i pieprz do smaku (sporo pieprzu mielonego)
• bulion do podlania gołąbków 

Sos pieczarkowy:
400 g pieczarek
1 cebula
2 łyżki masła
1 łyżka oleju
150 ml śmietanki 30%
1 łyżka mąki (opcjonalnie)
1–2 łyżeczki mielonych suszonych grzybów
sól, pieprz

---

Przygotowanie 

Z kapusty wytnij głąb i włóż całą główkę do dużego garnka z wrzątkiem. Gotuj ją na średnim ogniu, aż liście staną się miękkie, elastyczne i łatwo będą odchodzić od główki. Zdejmuj je warstwowo i odcinaj twarde końcówki nerwów, żeby lepiej się zawijały. W tym czasie ugotuj kaszę gryczaną na sypko w osolonej wodzie, zostaw ją do ostygnięcia. Ziemniaki obierz, zetrzyj na tarce o grubych oczkach i dokładnie odciśnij z nadmiaru wody; jeśli na dnie miski zostanie osadzona skrobia, możesz dodać ją z powrotem do masy – poprawi to konsystencję farszu. Cebule pokrój w drobną kostkę i zeszklij na oleju na złoty kolor, dodaj przeciśnięty czosnek i chwilę podsmaż, aż cały aromat się uwolni. W dużej misce połącz starte ziemniaki, ugotowaną kaszę, usmażoną cebulę z czosnkiem, majeranek, jajka, przyprawy,  sól i dużo pieprzu; wymieszaj ręką tak, aby farsz był zwarty, dobrze doprawiony i równomiernie połączony. Na każdym liściu kapusty układaj porcję farszu, zawijaj boki do środka i roluj ciasne gołąbki. Układaj je jeden obok drugiego w naczyniu żaroodpornym, dość ciasno, aby się nie rozwijały. Zalej je bulionem mniej więcej do ¾ wysokości, przykryj i piecz w piekarniku nagrzanym do 190°C przez około 1,5 godziny, aż kapusta będzie miękka, a farsz dobrze ścięty.

Aby przygotować sos pieczarkowy, drobno posiekaj cebulę i podsmaż ją na maśle z dodatkiem oleju, aż będzie miękka i lekko złota. Dodaj pokrojone pieczarki i smaż je na większym ogniu, najpierw aż puszczą wodę, a później aż zaczną się rumienić. Jeśli chcesz sos gęstszy, wsyp łyżkę mąki i krótko przesmaż, cały czas mieszając. Wlej śmietankę, dopraw solą i pieprzem, a następnie dodaj mielone suszone grzyby – to one nadadzą sosowi głęboki, leśny aromat i smak jak z najlepszych borowików. Gotuj sos jeszcze kilka minut na małym ogniu, aż zgęstnieje i będzie kremowy. Polewaj nim gorące gołąbki tuż przed podaniem.

Gotowe danie można posypać posiekaną natką pietruszki i świeżo mielonym pieprzem.

Read more »

 

BOEUF STROGANOFF – NAJLEPSZY, KREMOWY, AROMATYCZNY 

---

Składniki 

• 600–700 g wołowiny (polędwica, rostbef lub ligawa)

• 2 średnie cebule

• 300 g pieczarek

• 1 duży ogórek kiszony — opcjonalnie, ale daje fajny smak

• 1 łyżka słodkiej papryki w proszku

• 1 łyżeczka musztardy sarepskiej

• 1 łyżka koncentratu pomidorowego

• 400 ml gorącego bulionu wołowego lub warzywnego

• 2 łyżki oleju

• sól, świeżo zmielony czarny pieprz

• natka pietruszki do dekoracji

---

Przygotowanie krok po kroku

Mięso opłucz, osusz, pokrój w cienkie paski, koniecznie w poprzek włókien. Delikatnie oprósz pieprzem. Pieczarki umyj i pokrój w plasterki, cebulę w piórka, a ogórka kiszonego w cienkie plastry lub słupki.

Na dużej patelni rozgrzej 1 łyżkę oleju. Wrzuć mięso partiami — smaż krótko, na dużym ogniu, tylko do lekkiego zarumienienia (ok. 30–40 sekund na stronę). Wyjmij i odstaw.

Na tej samej patelni podgrzej drugą łyżkę oleju, dorzuć cebulę, smaż aż się zeszkli i lekko zrumieni. Dodaj pieczarki — smaż, aż odparuje płyn, a grzyby się zarumienią. Wrzucić ogórka kiszonego, paprykę i koncentrat pomidorowy, po czym dokładnie wymieszaj.

Wlej gorący bulion — ilość zależy od tego, jak gęsty sos chcesz mieć. Zagotuj i wrzuć mięso z powrotem. Zmniejsz ogień i duś pod przykryciem 10–15 minut, aż mięso zmięknie, a sos lekko się zagęści. W razie potrzeby dolej więcej bulionu lub — jeśli sos jest zbyt wodnisty — pogotuj bez przykrycia 5 minut, aby nadmiar odparował.

Na końcu dodaj musztardę i sprawdź smak — dopraw solą i pieprzem. Jeśli chcesz, przed podaniem posyp natką pietruszki.

---

Read more »

Łosoś pieczony w miodzie i cytrynie

 

ŁOSOŚ PIECZONY W MIODZIE, CYTRYNIE I KOPERKU

SKŁADNIKI

Łosoś:
600–700 g filetu z łososia (skóra może być)
2 łyżki miodu
1 łyżka oliwy
sok z ½ cytryny
1 łyżeczka startej skórki z cytryny
1 pełna łyżka koperku (świeżego lub mrożonego)
sól i pieprz

Ziemniaki pieczone:
800 g małych ziemniaków
1 łyżka oliwy
½ łyżeczki soli
szczypta pieprzu
szczypta czosnku granulowanego
szczypta gałki muszkatołowej

Sałatka z ogórka i jabłka:
1 duży ogórek
1 jabłko
2 łyżki jogurtu naturalnego
1 łyżeczka soku z cytryny
szczypta soli i pieprzu
kilka listków koperku

---

PRZYGOTOWANIE 

Nagrzej piekarnik do 200°C (góra–dół).
Wyłóż blachę papierem do pieczenia.
Połóż filet z łososia skórą w dół i osusz go ręcznikiem papierowym.

W małej misce wymieszaj miód, oliwę, sok z cytryny, drobno startą skórkę z cytryny, koperek, sól oraz pieprz.
Posmaruj tą marynatą całą powierzchnię łososia bardzo dokładnie — najlepiej łyżką lub pędzelkiem, tak aby miód równomiernie pokrył całą rybę.
Odstaw łososia na 10 minut, aby złapał smak (nie dłużej — miód i cytryna zaczną „gotować” mięso).

Zajmij się ziemniakami. Małe ziemniaki przekrój na pół lub zostaw w całości, jeśli są bardzo małe.
Przełóż je do miski, dodaj oliwę, sól, pieprz, czosnek granulowany i odrobinę gałki muszkatołowej.
Wymieszaj tak, aby przyprawy dokładnie otuliły każdy ziemniak.
Przełóż je na osobną blachę lub obok łososia, jeśli jest wystarczająco miejsca.
Wstaw do piekarnika i piecz przez około 25–30 minut, aż będą rumiane i chrupiące na brzegach.

Włóż łososia do piekarnika na 12–15 minut, w zależności od grubości filetu.
Łosoś jest gotowy, kiedy delikatnie rozchodzi się na płatki po dotknięciu widelcem.
Jeśli chcesz bardziej błyszczący efekt, po wyjęciu możesz polać go łyżeczką roztopionego masła.

Zrób sałatkę. Ogórek pokrój w półplasterki lub cienkie paski, jabłko zetrzyj na tarce o dużych oczkach.
W miseczce wymieszaj jogurt z sokiem z cytryny, solą i pieprzem.
Dodaj ogórek, jabłko i koperkowe listki. Wymieszaj i odstaw na chwilę, aby smaki się połączyły.

Na talerzu ułóż porcję łososia, obok ziemniaki i sałatkę.
Podawaj od razu, kiedy wszystko jest jeszcze ciepłe i świeże.

Read more »

 

KACZKA PIECZONA Z JABŁKAMI I MAJERANKIEM (IDEALNA NA ŚWIĘTA)

SKŁADNIKI — KACZKA

1 kaczka cała (2,2–2,6 kg)
3–4 duże jabłka (szara reneta albo ligol)
1 duża cebula
3–4 ząbki czosnku
2 łyżki majeranku
1 łyżeczka tymianku
1 łyżeczka soli
½ łyżeczki pieprzu czarnego
2–3 łyżki oleju lub roztopionego masła
1 łyżka miodu (opcjonalnie, do glazury)

---

PRZYGOTOWANIE — KACZKA

1. Przygotowanie marynaty
Do małej miski wsyp sól, pieprz, majeranek, tymianek, przeciśnięty czosnek i dodaj olej/masło. Wymieszaj na pastę.

2. Kaczka
Umyj i dokładnie osusz. Usuń nadmiar tłuszczu.
Całą kaczkę natrzyj marynatą — z każdej strony, również w środku.

3. Nadzienie
Jabłka pokrój na ósemki (ze skórką). Cebulę na duże pióra.
Włóż do środka kaczki, ale nie „na siłę” — lekko, żeby powietrze cyrkulowało. Odstaw do marynowania w chłodne miejsce, im dłużej tym lepiej. Najlepiej na całą noc.

4. Pieczenie
 Wyjmij kaczkę z lodówki na około 2 godziny przed pieczeniem. Kaczkę włóż do naczynia żaroodpornego piersią do góry.
Piecz 2 h 15 min – 2 h 45 min w 160°C (góra–dół).
Co 30–40 min polewaj kaczkę wytopionym tłuszczem.

5. Wykończenie
Pod koniec możesz posmarować ją łyżką miodu wymieszaną z łyżką sosu spod pieczenia — da piękną glazurę.
Po wyjęciu z piekarnika pozwól jej odpocząć 10 minut.

---

KLUSECZKI KŁADZIONE (MIĘKKIE I PUSZYSTE)

SKŁADNIKI (duża porcja)

– 2 szklanki mąki pszennej minus 2 płaskie łyżki
– 2 jajka
– ¾ do 1 szklanki mleka lub wody
– ½ łyżeczki soli
– 1 łyżka roztopionego masła lub oleju (opcjonalnie)

W misce wymieszaj jajka, sól i płyn. Dodaj mąkę.
Wyrób ciasto łyżką – ma być gładkie, gęste, ale lekko lejące.
Zagotuj wodę z solą.
Zwilżoną łyżką nabieraj porcje i kładź bezpośrednio na wrzątek.
Gotuj 2–3 minuty od wypłynięcia. Odcedź.

---

CZERWONA KAPUSTA NA CIEPŁO (SŁODKO–KWAŚNA, MIĘCIUTKA)

SKŁADNIKI

½ główki czerwonej kapusty
1 duża cebula
1 jabłko
2 łyżki masła
1 łyżka octu jabłkowego lub 1 łyżka soku z cytryny
1 łyżka cukru lub miodu
½ szklanki wody
sól, pieprz

PRZYGOTOWANIE

Kapustę poszatkuj cienko.
Cebulę pokrój w kostkę, jabłko zetrzyj na tarce.
W dużym garnku rozgrzej masło, wrzuć cebulę i podsmaż na złoto.
Dodaj kapustę, jabłko, wodę, ocet/sok z cytryny i cukier.
Duś pod przykryciem 25–35 minut, aż będzie miękka.
Na koniec dopraw solą i pieprzem.

Read more »